Karaman, Türkiye'nin bisküvi ve unlu mamul üretiminde öne çıkan şehirlerinden biri. Büyük üreticilerin yanında, son yıllarda kendi markasıyla yerel ve çevrim içi satış yapan küçük işletmelerin sayısı da arttı. Bu işletmelerin sıkça sorduğu soru şu: "İsim hakkını nasıl alırım?"
İsim hakkı diye bir belge var mı?
Halk arasında "isim hakkı" ya da "isim patenti" denilen işlemin hukuktaki karşılığı marka tescili. Ticaret siciline kayıt veya vergi levhasında yazan işletme adı, o ismin piyasada başkası tarafından marka olarak kullanılmasını engellemiyor. Bir isim üzerinde ülke genelinde ve münhasır bir hak, ancak Türk Patent ve Marka Kurumu'na yapılan başvurunun tescille sonuçlanmasıyla doğuyor.
Yerel isim, ulusal risk
Yalnızca Karaman'da satış yapan bir işletme, isminin yeterince korunduğunu düşünebilir. Ancak ürünler pazaryerlerinde satılmaya başladığında, başka bir şehirde aynı ismi önceden tescil ettirmiş bir üreticiyle karşılaşmak mümkün. Bu durumda önce tescil ettiren taraf, diğerinin kullanımını durdurmak için dava açabiliyor. Yıllarca kullanılan bir ismin bırakılması, ambalaj ve tanıtım yatırımının da kaybı anlamına geliyor.
Hangi sınıflar?
Bisküvi, kek ve unlu mamuller 30. sınıfta korunuyor. Ürünlerin internetten veya mağazadan perakende satışı 35. sınıfta yer alıyor. Kafe ya da pastane işletiliyorsa 43. sınıf da eklenmeli. Başvuruda seçilmeyen sınıflar için koruma doğmuyor.
Ambalaj ve slogan
Bisküvi sektöründe tüketicinin ürünü tanımasını sağlayan şey çoğu zaman yalnızca isim değil; ambalajın rengi, ürün üzerindeki şekil ve kampanyalarda kullanılan slogan da önemli. Ayırt edici nitelikteki bir ambalaj tasarımı tasarım tescili ile, slogan ise yeterince özgünse marka olarak korunabiliyor. Bu koruma, rakiplerin ürünü taklit eden benzer ambalajlarla rafta yer almasının önüne geçiyor.
Başvurudan önce araştırma
Başvuru harcı yatırılmadan önce, benzer markaların Kurum kayıtlarından araştırılması gerekiyor. Benzer bir marka varsa başvuru itirazla karşılaşabiliyor ve harç iade edilmiyor. İsim hakkı alma sürecinde araştırma, sınıf seçimi ve itiraz takibi birlikte planlandığında, işletme ismini ürün piyasaya çıkmadan güvence altına alabiliyor.